home > Zika virus
Featured Page / Article Image

Zika Virus

Het Zika-Virus is de afgelopen tijd veel in het nieuws geweest. Ga je binnenkort zelf naar het buitenland en wil je meer weten over dit virus, de besmetting maar ook de ziekteverschijnselen? Dan kun je hier de informatie lezen. Het RIVM geeft de meest up to date informatie over het Zika virus. Zie ook: www.rivm.nl/Onderwerpen/Z/Zikavirus.

Sinds mei 2015 is er een uitbraak van het zikavirus in Brazilië. Deze uitbraak heeft zich verspreid over verschillende landen in Zuid- en Midden-Amerika. In november 2015 komen de eerste aanwijzingen dat een infectie met het zikavirus tijdens de zwangerschap schadelijk kan zijn voor het ongeboren kind.

In Nederland is infectie met zikavirus alleen vastgesteld bij mensen die het virus in het buitenland hebben opgelopen. Het is tot nu toe bij ruim 40 reizigers vastgesteld. Waarschijnlijk zijn er veel meer mensen besmet geraakt, want maar een op de vijf mensen krijgt daadwerkelijk klachten na een besmetting. Verspreiding van het zikavirus binnen Nederland is onwaarschijnlijk omdat de verantwoordelijke muggen in Nederland niet voorkomen.

Advies voor de zwangere en haar partner:

  • Zwangere vrouwen en vrouwen die tijdens of vlak na de reis zwanger willen worden, wordt geadviseerd om de noodzaak van de reis te bespreken met een arts en reizen die niet noodzakelijk zijn uit te stellen.
  • Moet je toch naar een dergelijk land draag dan bedekkende kleding en smeer je in met muggenwerende middelen met DEET, maximaal 30%. Slaap ook met een geimpregneerde klamboe.
  • Meld een recent bezoek aan een land waar het zikavirus heerst tijdens de reguliere controles bij uw verloskundige of arts. Zeker als binnen twee weken na terugkeer klachten optreden die passen bij een infectie door het zikavirus.
  • Mannen die in landen zijn geweest waar het zikavirus heerst én een zwangere vrouw hebben wordt uit voorzorg geadviseerd om tot één maand na terugkomst een condoom te gebruiken bij seksueel contact. Dit geldt ook voor mannen die geen klachten hebben gehad.
  • Vrouwen die zwanger willen worden, wordt geadviseerd om dit uit te stellen tot na één maand na terugkomst uit een land waar het zikavirus heerst. Gebruik in de tussentijd een condoom of andere anticonceptie bij seksueel contact.

Ziekteverschijnselen:

Symptomen van zikakoorts ontstaan meestal 3 tot 12 dagen na een beet van de besmette mug. Mensen die besmet raken met het zikavirus krijgen niet altijd de ziekteverschijnselen. Ongeveer 1 op de 5 mensen krijgt klachten. De meeste mensen herstellen binnen een week zonder ernstige problemen.

Mogelijke symptomen van zikakoorts zijn:

  • acute, maar meestal niet hoge koorts
  • niet-etterige ontsteking van het oog
  • spier- en gewrichtspijn (met name van de handen en de voeten, soms met gewrichtszwelling)
  • huiduitslag (vaak beginnend in het gezicht en uitspreidend over de rest van het lichaam)
  • minder vaak: hoofdpijn, gebrek aan eetlust, overgeven, diarree en buikpijn

Complicaties:

Tijdens uitbraken werden de volgende complicaties beschreven:

  • Het syndroom van Guillain-Barré. Hiervan is nog onbekend hoe vaak het voorkomt, maar dit is waarschijnlijk vrij zeldzaam.
  • Er zijn steeds meer aanwijzingen dat er een verband is tussen afwijkingen bij het ongeboren kind en besmetting met het zikavirus tijdens de zwangerschap. Hierbij wordt onder andere een hersenafwijking
    (microcefalie) bij het ongeboren kind beschreven.

Besmetting en preventie:

Het zikavirus wordt overgebracht door bepaalde muggen die in de tropen veel in en rondom huis voorkomen. De gelekoortsmug of denquemug (Aedes aegypti) is de belangrijkste verspreider van het virus. Deze mug voedt zich voornamelijk met menselijk bloed en steekt zowel overdag tot in het begin van de avond.

Het is belangrijk om overdag en in de vroege avond zorgvuldige muggenwerende maatregelen te nemen in gebieden waar het zikavirus voorkomt.

  • Draag bedekkende kleding (lange mouwen, lange broek)
  • Smeer onbedekte huid in met een muggenwerend middel dat DEET bevat. Kinderen jonger dan 2 en zwangere vrouwen mogen alleen producten met maximaal 30% DEET gebruiken.
  • Slaap altijd onder een (geïmpregneerde) klamboe of in een muggenvrije ruimte

Reizigers met een immuunstoornis of een chronische ziekte worden evenals zwangere vrouwen geadviseerd voor vertrek advies bij een behandelend arts of reizigerskliniek te vragen.

Als je binnen twee weken na terugkeer klachten krijgt, neem dan contact op met de huis(arts), verloskundige of behandelend specialist. Er zijn geen vaccins om een infectie te voorkomen en er zijn geen medicijnen die het zikavirus doden. De behandeling bestaat uit het bestrijden van de symptomen.

Waar komt zikakoorts voor?

Het zikavirus is voor het eerst gevonden in Uganda en Tanzania in 1947. Vervolgens werd het gesignaleerd in Azië. Het virus heeft zich vervolgens naar Micronesië (eilandgroep in de Grote of Stille Oceaan, 2007), Frans Polynesië (2013) en richting Zuid-Amerika (2015) verspreod. In de eerder aangedane gebieden circuleert het virus waarschijnlijk nog steeds regelmatig onder de bevoling. DIt betekent dat het virus daar wel is, maar dat er voor zover bekend veel minder mensen ziek worden dan nu in Zuid- en Midden Amerika het geval is. Dat komt doordat daar al meer mensen wonen die weerstand hebben opgebouwd tegen het virus. De kans om in deze landen het zikavirus op te lopen is dan waarschijnlijk ook erg klein.

Landen waar het zikavirus op dit moment voorkomt

Aruba Ecuador Kaapverdië Saint Vincent en de Grenadines
Barbados El Salvador Marshall-eilanden Samoa
Bolivia Fiji Martinique Sint-Maarten
Bonaire Filipijnen* Mexico Suriname
Brazilië Frans-Guyana Nieuw Caledonië* Thailand*
Colombia Guadeloupe Nicaragua Tonga
Costa Rica Guatemala Panama Trinidad en Tobago
Cuba Guyana Paraguay Venezuela
Curacao Haïti Puerto Rico Vietnam*
Dominica Honduras Saint Lucia Virgin Islands
Dominicaanse Republiek Jamaica Saint Martin

(Bron: ECDC dd. 14-04-2016 en RIVM)

*In Thailand, Vietnam, de Filipijnen en Nieuw Caledonië is het zikavirus regulier op kleine schaal aanwezig. De kans om hier zikavirus op te lopen is waarschijnlijk heel klein.Het is waarschijnlijk dat de ziekte zich de komende tijd verder zal verspreiden over de (sub)tropische delen van het Amerikaanse continent. Dit komt door intensief reisverkeer en door de aanwezigheid van de mug die dit virus kan overdragen. Deze mug komt voor in het Caribisch gebied en dus ook op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES). Deze eilanden hebben de status van een Nederlandse gemeente. In Nederland op het Europese continent komt de gelekoorts-mug niet voor. Verspreiding is dan ook alleen te verwachten op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.

Verspreiding zikavirus

Bron: (http://www.rivm.nl/Onderwerpen/Z/Zikavirus)