Foliumzuur of folaat?

Als je zwanger wil worden, wordt geadviseerd om dagelijks 0,4mg foliumzuur (vitamine b11) te gebruiken. Foliumzuur zit verwerkt in de meeste multivitaminen voor zwangeren maar is ook als los supplement te koop bij de drogist of de supermarkt. De laatste jaren is er online steeds meer discussie over foliumzuur. De vraag die met name gesteld wordt: Wat is beter, foliumzuur of folaat?

Waarom is het slikken van foliumzuur bij een kinderwens en in het eerste trimester van de zwangerschap belangrijk?
Foliumzuur verkleint de kans op bepaalde afwijkingen. Het gaat hier met name om afwijkingen die kunnen ontstaan bij problemen bij het sluiten van de neurale buis. Dit is een stap in de ontwikkeling van een embryo waaruit de ruggenmerg en de schedel zich vormt. Als dit sluiten niet goed verloopt, kan er bijvoorbeeld een open ruggetje, open schedel, of open gehemelte ontstaan. Deze afwijkingen komen in verschillende mate van ernst voor.

Wat is het verschil tussen foliumzuur en folaat?
Folaat is een vorm van foliumzuur die van nature voorkomt in voeding. Foliumzuur is een synthetische variant van folaat, dat in het lichaam omgezet wordt naar folaat. Hierdoor onstaat de discussie over welke vorm beter is. Niet iedereen zet foliumzuur even goed om naar folaat. Het lijkt daarom logischer om folaat te nemen, zodat het lichaam het niet meer hoeft om te zetten. Hoewel deze gedachtegang heel begrijpelijk is, wordt dit (nog) niet door wetenschappelijk bewijs ondersteunt.

Waarom blijft foliumzuur de standaard?
Onderzoek naar medicatie en supplementen in de zwangerschap is lastig. Bij wetenschappelijk onderzoek zijn er twee groepen nodig: een groep zwangeren die in dit geval foliumzuur gebruikt en een groep zwangeren die folaat gebruikt, om vervolgens te gaan vergelijken of er verschillen zijn in de mate waarin aangeboren afwijkingen voorkomen. Dit kan echter ethisch gezien niet onderzocht worden, omdat dit mogelijk betekent dat er uit de ene groep meer kinderen met een afwijking geboren wordt.

Dit betekent dus niet dat folaat onverantwoord is of niet werkt, enkel dat er niet voldoende bewijs is om daar met zekerheid iets over te zeggen. Om die reden wordt foliumzuur boven het gebruikt van folaat verkozen. Over foliumzuur is namelijk wel voldoende onderzoek gedaan in groepen die vergeleken werden met vrouwen die geen foliumzuur gebruikten.

Verder blijkt uit groot onderzoek dat, ook bij vrouwen waarbij er sprake is van verminderde opname van foliumzuur, de dosering van 0,4mg foliumzuur alsnog voldoende is om de kans op afwijkingen te verkleinen.

Check daarom bij het aankopen van zwangerschapsvitamines op de ingrediëntenlijst of het supplement 0,4 miligram (of 400 microgram) foliumzuur bevat.

Er zijn vrouwen voor wie een hogere dosering foliumzuur geadviseerd wordt: bijvoorbeeld bij een verhoogde kans op defecten van de neurale buis bij gebruik van bepaalde medicatie of genetische belasting, een bewezen tekort aan foliumzuur of bij een tweelingzwangerschap.