Instructies na plaatsing van een spiraal

ADVIES NA PLAATSING SPIRAAL

Graag geven we het volgende advies:

• De eerste 2 á 3 dagen na plaatsing raden we geslachtgemeenschap af.
• Tevens kun je beter geen tampons gebruiken tijdens de eerste paar dagen na de plaatsing.   
• Door het gebruik van een menstruatie cup zien we vaker dat het spiraal uitgestoten wordt door het vacuüm. Dit is niet bij de menstruatiedisc. Gebruik je toch de cup, haal dan eerst het vacuüm eraf en zorg dat je de draadjes niet pakt door de cup heen.  
  Het korter maken van de draadjes door ons kan een oplossing zijn.  
• Na het plaatsten kan je de eerste dagen wat last hebben van krampen: bij deze klachten mag maximaal 6 x 500mg paracetamol of Ibuprofen 3 x 400 mg per 24 uur ingenomen worden. 
• De Mirena/Kyleena is 7 dagen na plaatsing een betrouwbaar anticonceptiemiddel, gebruik tot 7 dagen na plaatsing dus bescherming tijdens de gemeenschap. Wordt het spiraal binnen 7 dagen na je eerste dag van de menstruatie geplaatst dan is deze wel direct betrouwbaar.  
• Het koperhoudende spiraal geeft direct bescherming na plaatsing.  
• De Mirena/Kyleena kan de eerste maanden wat meer tussentijdse bloedingen geven. 
  Na 3 tot 6 maanden is je lichaam gewend aan het spiraal en nemen deze klachten vaak af. Een deel van de vrouwen heeft na een jaar of korter helemaal geen bloedverlies meer of maar een enkele dag. 
• Gebruik de MyIUS app voor alle info over je hormoonspiraal.

Wanneer bel je ons?

De verloskundige blijft je contactpersoon tot ongeveer 3 maanden na het plaatsen van de spiraal. Daarna neemt je huisarts deze zorg over. Indien de volgende gevallen binnen drie maanden na plaatsen van het spiraal plaatsvinden dien je contact op te nemen met de verloskundige: 

• Bij hevig bloedverlies met stolsels en duizelingen binnen 24 uur na plaatsing. 
• Bij buikpijn die niet verminderd met goede pijnstilling (2 x 500 mg paracetamol elke 4-6 uur) of 3 x 400 mg ibuprofen verdeeld over 24 uur. 
• Bij koorts (temperatuur boven de 38,5 graden Celsius), vooral samen met buikpijn en veranderde afscheiding (stinkend of kleurverandering) binnen 21 dagen na plaatsing. 
• Als het spiraal door krampen in de eerste 3 maanden eruit komt. 
• Als je bij de zelfcontrole 6 weken na de plaatsing geen draadjes voelt.  
• Als je het gevoel hebt dat je het spiraal zelf voelt bij de zelfcontrole.  
• Bij aanhoudende klachten die ontstaan zijn na het plaatsen van de spiraal. 
• Zakt het spiraal, dan kan dit klachten geven als krampen, pijn en uitstoting. De kans hierop is het grootste in de eerste weken na plaatsing maar kan het eerste jaar voorkomen. 

 
Gemeenschap 

Een enkele keer kan je partner tijdens de gemeenschap de draadjes voelen. Als dit elke keer bij de gemeenschap wordt gevoeld dan vragen we je een afspraak te maken zodat we de draadjes korter kunnen knippen. 

Controle na 6 weken op de praktijk

Wij bieden je standaard een nacontrole aan op de praktijk. Hierbij voelen we of kijken we met een eendenbek of de draadjes zichtbaar en op de goede lengte zijn. Als dit het geval is gaan we er van uit dat het spiraal op de goede plaats in je baarmoeder zit. Zien we ze niet dan kijken we met de echo naar de locatie van het spiraal in je baarmoeder. Vouwen die ervaring hebben met een spiraal of vrouwen die zelf willen en durven voelen naar de draadjes zoals hieronder staat onder zelfcontrole, hebben geen behoefte aan deze nacontrole. De nacontrole is een advies, geen verplichting.  
 

Na een wat lastige of gecompliceerde plaatsing maken we vaak direct een echo na de plaatsing en maken we ook standaard een afspraak voor de controle bij 6 weken na plaatsing. Hierbij maken we dan altijd een echo om de plaats van het spiraaltje te beoordelen. 

Zelfcontrole na 6 weken

Na het plaatsen van het spiraal kun je zelf controleren of het spiraal goed zit. Dit kan al een paar dagen na de plaatsing. Wij raden aan 4 a 8 weken na de plaatsing zelf de draadjes te voelen. Je kan hierna elke 3 maanden eens voelen, dit hoeft niet. 

De zelfcontrole gaat als volgt: Breng een of twee vingers diep in de vagina en zoekt eerst de baarmoedermond (deze voelt vaak stug aan, zoals het puntje van je neus). In het midden van de baarmoedermond zit een opening. Voel naast die opening langs de baarmoedermond met een draaiende beweging. Je voelt een dun draadje van het spiraal onder je vingers wegrollen. Zolang je de draadjes 2 a 3 cm voelt, zit het spiraal nog hetzelfde als direct na plaatsing in de baarmoeder, en is de werking goed. Het beste kun je voelen aan het einde van de dag in een verticale houding. Bijvoorbeeld met een been op de grond en de andere op de wc.

Omdat het spiraal los in je baarmoeder zit kan hij met de cyclus mee wat verschuiven en zakken. Daardoor kan het zijn dat de ene keer de draadjes langer zijn dan de andere keer. 

Let op: Soms krullen de draadjes in je baarmoedermond op waardoor ze niet goed te voelen zijn terwijl het spiraal wel mooi in je baarmoeder zit. Het is een momentopname en we raden aan om gehurkt of een dag of enkele dagen later nog eens te voelen. Soms helpt even hoesten om ze beter te voelen. 

Het spiraaltje zelf mag niet te voelen zijn bij de zelfcontrole. 

Durf je niet zelf te voelen dan kun je ook je partner vragen dit te doen via de zelfcontrole manier. 

Voel je geen draadjes meer of zijn ze heel kort of juist lang geworden, dan zit de spiraal wellicht niet meer goed. Maak in deze gevallen een afspraak bij ons op de praktijk voor een echoscopische controle. 

Vervanging of verwijderen

Op www.spiraalcheck.nl kun je je spiraal laten registreren waarbij je automatisch een bericht krijgt als deze vervangen moet worden.  
 
De Mirena moet na 8 jaar worden vervangen, de T Safe na 10 jaar. Alle andere spiralen zijn 5 jaar betrouwbaar als anticonceptiemiddel. Heb je bij de hormoonspiraal na een aantal jaren weer terugkerend bloedverlies terwijl je daarvoor geen bloedingen had dan mag je het spiraal uiteraard ook eerder vervangen. Verwijderen en een nieuwe plaatsen kan op hetzelfde moment in hetzelfde consult. 
 
Wil je (evt. voor de maximale termijn) je spiraal laten verwijderen of wisselen dan mag je daarvoor een afspraak maken op de praktijk. Je bent vlot na het verwijderen van een spiraal alweer vruchtbaar! 

Plaatsen en verwijderen van je spiraal wordt vergoed vanuit de basis zorgverzekering.  

We hopen dat het spiraal je bevalt en bij je past als anticonceptiemiddel!  
Mocht je vragen hebben, bel dan gerust.  
 

Groet, Marieke van Maaren en Annemarieke van den Heuvel  
Verloskundigenpraktijk Meander